Версия для слабовидящих
Главная Регистрация Вход
Приветствую Вас, Гость · RSS
Главная
Руководство
Текущая деят...
Отделы
Прием в 1 класс
...
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Форма входа
Улусные совещания
Вести образования
ИКТ компетентность
ЕГЭ
ГИА-9
ВОШ
 
Главная » 2018 » Декабрь » 3 » Түбэ нэһилиэгэр үөрэҕирии – 130 сыла
09:50
Түбэ нэһилиэгэр үөрэҕирии – 130 сыла

 

Сэтинньи 30 күнүгэр Түбэ нэһилиэгэр үөрэхтээһин төрүттэммитин 130 сылын үрдүк таһымнаахтык бэлиэтээтилэр. Бастакынан, Түбэ орто оскуолатыгар 2015с. Мария Егоровна Охлопкова маҥнайгы сахалыы “Букубаар” авторын аата иҥэриллибитэ үөрүүлээхтик бэлиэтэннэ, иккиһинэн, үөрэхтээһин кэрдиис кэмиҥ кэрэһэлиир оскуола, нэһилиэк музейа аһыллытын, итини таһынан “Үтүөкэн дьоммут ааттарын үйэтитии” сериянан саҥа кинигэлэр сурэхтэниилэрэ буолла. Тэрээһиҥҥэ кыттыны ыллылар Мария Егоровна уонна Николай Семенович Охлопковтар төрөппүт кыргыттара, нэһилиэк администрациета, улуус оскуолаларын директордара, оскуолалар музейдарын салайааччылара, ветеран учууталлар уонна ыалдьыттар.

Архыып докумуоннара кэрэһэлииллэринэн уруккута Бөтүҥ нэһилиэгин Түбэ Баһа диэн сиргэ, билигин Культура диэн Түбэ нэһилиэгин сирэ, 1873 сыллаахха Түбэ Баһынааҕы Казанскай Богородскай таҥара дьиэтэ тутуллан үлэлээбит. Бу таҥара дьиэтин “Клировые ведомости, диэн сыл аайы Духовнай правлениеҕа отчуоттур докумуонугар, 1888 сыллаахха священник Александр Берденников школа грамоты аста уонна онно түөрт оҕо үөрэнэр диэн суруллар.

1924 с. сэтинньи 22 к. Ф.Дьяконов, Нам оскуолатын завуһа наркомпросздравка хадатаайыстыба түһэрбит: Түбэ-Баһыгар оскуола аһылларынан сибээстээн, Нам оскуолатын учууталын Алексей Никифорович Сивцевы Түбэ оскуолатыгар учуууталынан аныырга диэн, онно кини сөбүлэнэ баар диэбит.

1924 с. алтынньыга Түбэҕэ «Тыа Арыы» диэн сиргэ Ильин Илья Петрович дьиэтигэр 2 кылаастаах(сорох ахтыыларга Тубэ Хай5ыалаа5ынан).

Тон Арыы сиригэр оскуола аһыллыбыта. Аҕа дойду сэриитин ыарахан сылларыгар 1941-42 сс. оскуола сэбиэдиссэйинэн Слепцов Алексей Иванович, учууталынан Попов Гаврил Алексеевич, Протодьяконова Матрена Егоровна үлэлээбиттэрэ. Ас-таҥас, үөрэх тээбиринэ тиийбэт этэ.

1943 с. Аверенская Александра Георгиевна Түбэ 4 кылаастаах начальнай оскуолатыгар сэбиэдиссэйинэн ананан, 1946 сыллаахха диэри үлэлиир. Учууталынан Аммосова Анна Петровна, Евстафьева Дарья Захаровна үлэлээбиттэрэ. Александра Георгиевна уруогу таһынан оҕолору ырыаҕа-үҥкүүгэ үөрэтэрэ, оскуолаҕа биэчэрдэри тэрийэрэ. Саха АССР Верховнай Сэбиэтин уурааҕынан үрдүк көрдөрүүлэрин иһин Бочуотунай грамотанан наҕараадаламмыта.

1950-51 уө.дь. сэбиэдиссэйинэн Панаева Анисия Гаврильевна анаммыт. Комсомол чилиэнэ, 3 сыл үлэ стажтаах, комсомол райкомнааҕы бюротун быһаарыытынан пионер баһаатайынан үлэлээбит.

1952 сыллаахха начальнай оскуола сэбиэдиссэйинэн Турнина Анастасия Егоровна ананан 1959 с. диэри үлэлиир. Комсомол чилиэнэ, уран тарбахтаахтар куруһуоктарын салайааччыта. Бу кэмҥэ оскуолаҕа 39 үөрэнээччи бара отчуоттаммыт. Интернатка 29 оҕо олорбут, воспитателинэн Захарова Фаина Васильевна, поварынан Слепцова Марфа Семеновна, уборщицанан Дьяконова Анастасия Егоровна үлэлээбиттэр.

Сайынын оскуола капитальнай өрөмүөнэ ыытыллыбыт, 2 саҥа оһох, 15 паарта, 2 учуутал остуола, 2 кылаас дуоската, 2 олоппос оҥоһуллубуттар, саҥа эбии иһит-хомуос ылыллыбыт. Маленков колхозка субботниктаан 2 га сиртэн оҕуруот аһа хомуллубут.

1952-53 уо.дь. сэбиэдиссэй Турнина А.Е. бу үөрэх дьылыгар 30 оҕо хабыллыбыт. Хас сарсыарда аайы оскуолаҕа гимнастика оҕолор күүстэринэн ыытыллар эбит. Колхозка хортуоска, бурдук хомууругар үлэлииллэрэ. Оскуола пришкольнай учаастагар хортуоска, хаппыыста, луук, кукуруза үүннэрэллэрэ. Тимуровскай үлэҕэ көхтөөхтүк кытталлара.

1955-56 үө.дь. бу сыл Степанова Софья Яковлевна эдэркээн нуучча кыыһа учууталынан ананан үлэлии кэлэр. Оскуола, нэһилиэк олоҕор актыыбынайдык кыттар. Старшай пионер баһаатайынан Маркова Варвара Ильинична үлэлиир. 1956-57 с. интернакка 27 оҕоттон 22 оҕо олорбут.

1956-57 уө.дь. сэбиэдиссэйинэн Турнина Анастасия Егоровна, воспитателинан Степанова Софья Яковлевна үлэлииллэр. Пришкольнай учаастакка хортуоска, луук, моркуоп, хаппыыста олордоллор. Анастасия Егоровна нэһилиэнньэҕэ лекциялары ааҕар. Пионерскай дружина Лиза Чайкина аатын сүгэр. Дружина сэбиэтин председателинэн Никонова Роза үлэлээбит.

1957-58 уөрэх дьылыгар Турнина Анастасия Егоровна нуучча тылын учууталынан Степанова Софья Яковлевна, воспитателинэн Дьяконова Анастасия Егоровна үлэлииллэр. Библиотекаҕа 200 солкуобайга художественнай кинигэлэри атыыласпыттар. Бу кэмҥэ оройуоҥҥа пионерскай дружиналар күрэхтэһиилэригэр 3 миэстэни ылбыттара. Дружина сэбиэтин председателинэн 3 кылаас үөрэнээччитэ Софронова Люда талыллан үлэлээбитэ. 2 октябрятскай группа тэриллибитэ. Сэриигэ өлбүт буойун дьиэ кэргэнигэр, кырдьаҕастарга тимуровецтар көмөлөһөллөрө.

1958-59 уө.дь. 25 оҕо үөрэнэр, оҕо аҕыйах буолан 4 кылаас аһыллыбакка 4 оҕо Бөтүҥ оскуолатыгар үөрэнэргэ күһэллибиттэрэ. Бу үөрэх дьылыгар 25 миэстэлээх толору интернат саҥа аһыллыбыта, толорута суохха 10 миэстэни биэрбиттэрэ, онон оҕолор бары интернатынан хабыллыбыттара. Оскуолаҕа нэһилиэк сулууспулаахтарын, комсомолецтарын көмөтүнэн субботниктаан 50 куб.м. мас бэлэмнэммитэ. Онтон ордугун колхоз утары кэрдэн тиэйэн киллэрэрэ.

1959-60 уө.дь. оскуола сэбиэдиссэйинэн Эверстов Гаврил Ильич, учууталынан кэргэнэ Попова Елена Кирилловна ананаллар. Бу дьыл 28 оҕо үөрэммит, о.и. кыыһа -13. Эһиилигэр Руфова Мария Евсеевна, Охлопкова Мария Егоровна, Сидоров Григорий Павлович учууталлыыллар.

1961 сыллаахха сэтинньи 6 күнүгэр начальнай оскуола бөһүөлэккэ сельскай кулуубка көһөн кэлбитэ, 6 х 5 сана пристрой тутуллубута. Культураҕа турар урукку оскуола ( таҥара дьиэтэ) бөһүөлэккэ көһөрүллэн тутуллан,1962с. бүтэриллэн үлэҕэ киирбит

үбэ күтүөтэ, оччолорго Саха Республикатын Министрдэрин Советын солбуйааччы бэрэссэдэтээлэ Николай Семенович Охлопков, олохтоох сельсовет бэрэссэдээтэлэ Тихонов Константин Никонович туруорсууларынан харчы көрүллэн, балтараа сыл иһигэр оскуола тутуллан 1972-1973 үөрэх дьылыгар үлэҕэ киирбитэ. К.Н.Тихонов ахтыытыгар маннык суруллубут: «Райсовет бэрэссэдээтэлэ Колмогоров В.Е. дьаһалынан Түбэҕэ оскуола тутуутун маһын бэлэмнээһин саҕаламмыта. Атын нэһилиэктэртэн алта трактор көмөҕө бэриллибитэ. Биригээдэ тэринэн түүннэри-күнүстэри үлэлээбит дьонунан буолаллар оройуоннааҕы тутуу начальнига Васильев Анатолий Иванович.И., тутуу прораба Аврамов К.П., нэһилиэктэртэн кэлбит трактористар, Дьяконов Дыгын Николаевич., уо.д.а.». Директорынан Пахомов Афанасий Егорович анаммыта. Олохтоох нэһилиэнньэ, оскуола коллектива, нэһилиэк дьаһалтата «Түбэ нэһилиэгэ» Муниципальнай тэриллии Баһылыга Лукина Розалия Егоровна туруорсууларынан 1993-1994 үөрэх дьылыгар Түбэ орто оскуолата буолбута. 1994 с. орто оскуоланы 11 оҕо ситиһиилээхтик бүтэрэн бастакы выпускниктар ааттарын ылбыттара.

2014 сыл кэрэ-бэлиэ түгэнинэн оскуола тэриллибитэ 125 сыллаах юбилейын бэлиэтээһин буолбута. Быйылгы сылга оскуола тэриллибитэ 130 сыла буолар.

1888

1924 сыл

Начальная школа в Булусе

Просмотров: 34 | Добавил: metodnam | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Copyright MyCorp © 2018
Поиск
Block title
  • Телефон доверия по России: +7(495)104-68-38
  • "Телефон доверия" ГИА по РС(Я): 8(4112)42-10-28
  • "Телефон доверия" по Намскому улусу: 41-788
  • Телефон "горячей" линии по России: +7(495)984-89-19
  • Телефоны "горячей" линии по РС(Я): ЕГЭ 8(4112)42-10-46; ОГЭ 8(4112)42-10-48;
  • Телефоны "горячей" линии по Намскому улусу: 42-563; 43-099; 42-364
Календарь
«  Декабрь 2018  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31
Архив записей
Портал обр. услуг
bus.gov.ru
МО РФ
Министерство образования и науки Российской Федерации
МО РС(Я)
МО "Намский улус"
Закон об обр.
Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия)
Первый учитель
ТЕЛ. ДОВЕРИЯ ГИА