Версия для слабовидящих
Главная Регистрация Вход
Приветствую Вас, Гость · RSS
Осторожно!COVID-19
Главная
ЕГЭ
ГИА-9
ВОШ
Минпрос РФ
Рособрнадзор
Минобрнауки РС(Я)
МО "Намский улус"
ИРОиПК
Российское обр.
 
Главная » 2021 » Март » 29 » И.Д. ВИНОКУРОВ - ЧАҔЫЛҔАН ААТЫНАН НАМ АЛЫН СҮҺҮӨХ ОСКУОЛАТЫГАР «ӨБҮГЭ ООННЬУУЛАРА» КҮРЭХ ТЭРЭЭҺИНЭ
04:02
И.Д. ВИНОКУРОВ - ЧАҔЫЛҔАН ААТЫНАН НАМ АЛЫН СҮҺҮӨХ ОСКУОЛАТЫГАР «ӨБҮГЭ ООННЬУУЛАРА» КҮРЭХ ТЭРЭЭҺИНЭ

Ханнык баҕарар норуот оонньуута кини күннээҕи олоҕун-дьаһаҕын көрдөрөр, төрүт дьарыгыттан үөскүүр. Биһиги сахалар өбүгэлэрбит үгүс бириэмэлэрин айылҕаҕа үлэлээн-хамсаан, бултаан атаараллара. Онон ооньуулара бу дьарыктары кытта ыкса сибээстээх буолара.

Төрүт оонньуулар бу өбүгэбит хаалларбыт баай уопута, норуот быһыытынан уратыта. Күүс-уох холонуута, сытыы-сымса хамсаныылаах күөн көрсүһүүлэр үгүс ыһыахтарга ыытыллаллар, норуот сөбүлээн көрөр «Дыгын оонньуулара», «Олонхо оонньуулара», «Манчаары оонньуулара» күрэхтэргэ киирбиттэрэ – бу оонньуулар суолталарын үрдэтэр, салгыы сайыннарар. Чахчы да өбүгэ оонньууларын баһылаабыт, эттэригэр-хааннарыгар иҥэриммит, чөл куттаах, доруобай туруктаах чулуу уолаттарбыт спорт бары көрүҥнэригэр сыстаҕастарын билэбит.

Оскуола иитэр-үөрэтэр үлэтигэр сүрүн хайысхана буолар төрөөбүт норуотун культуратын, оло5ун-дьаьа5ын, итэ5элин, духовнай баайын билэргэ, ойдуургэ, ис сурэхтэн ылыныыга, таптыырга, торообут дойдуга бэриниилээх буолууга иитии.

Оҕо эт-хаан өттүнэн сайдарыгар, олоҕу-дьаhаҕы, үлэни-хамнаhы кыра эрдэҕиттэн билэригэр, доҕотторугар, дьоңңо-сэргэҕэ киhилии сыhыаннаhарыгар өбүгэлэр оонньууларын көрүҥнэрэ сүрүн суолтаны ылар. Бу үлэҕэ биллэн туран иитээччи эрэ буолбакка төрөппүт тэҥҥэ, биир санаанан кыттһар буоллаҕына, үлэ өссө күүһүрэр уонна сыала силигин ситэр.

Ол курдук кулун тутар 24 күнүгэр Сахабыт Республикатыгар Доруобуйа сылынан уонна профилактическай месячник чэрчитинэн өбүгэлэр оонньууларыгар хамаанданан тэрээһиннээх күрэх буолан ааста. Хамаанда састаабыгар хас биирдии параллельтан түөрт аҕа, икки ийэ усулуобуйа быһыытынан кытыннылар. Уопсайа түөрт хамаанда күөн көрүстүлэр.

Күрэх сүрүн сыала уонна соруктара: – төрүт өбүгэлэрбит оонньууларын киэҥник билиһиннэрии, тарҕатыы, сахалыы хамсаныылар көдьүүстээхтэрин өйдөтүү. Оскуола, оҕо, төрөппүт биир сомоҕо буолууларын ситиһии, чөл олоҕу тарҕатыы буолар.

Тэрээһин арыллыытыгар улууспут талааннаах дьонноруттан биирдэстэрэ, ырыа куттаах Дмитрий Николаевич Барабанов уолунаан, төрүс кылаас үөрэнээччитэ Святославтыын ырыанан киэргэтэн күрэс кыттыылаахтарын уонна көрөөччүлэрин сүргэлэрин көтөҕөн, тэрээһини сүрдээҕин киэргэттилэр. Ол курдук Дмитрий Николаевич “Току-току, ньээм-ньээм”, Святослав “Урууҥхайдар” диэн “Айтал” бөлөх репертуарыттан ырыалары толордулар.

Ол курдук хамаандалар маннык күрэхтэргэ кииристилэр:

  1. «Мүһэ былдьаһыыта»
  2. «Ойбонтон уулааһын»
  3. «Тутум эргиирэ»
  4. «Оҕустар харсыһыылара»
  5. «Тыксаан», «Саһаан» – остуол оонньуулара
  6. «Таабырын таайыыта»

Эр дьон түөрт көрүҥҥэ кииристилэр: «Мүһэ былдьаһыыта», «Ойбонтон уулааһын», «Тутум эргиирэ», «Оҕустар харсыһыылара».

Көхтөөх, ыһыылаах киирсиилэр «Оҕустар харсыһыылара», «Ойбонтон уулааһын» көрүҥнэргэ  аастылар. Иннокентий Софронов «Ойбонтон уулааһын» күрэххэ бастыҥ көрдөрүүнү көрдөрөн тэҥнээҕин булбата, онтон Эрнест Алексеев «Оҕустар харсыһыыларыгар» кыайыылаах аатын ылан хамаандатын чиэһин чиэстээхтик көмүскээтэ.

Остуол ооньууларыгар саҥа интириэһинэй көрүҥүнэн буолла «Саһаан» оонньуута, манна үһүс кылаас хамаандатыттан Спиридонова Наталья Алексеевна кыайыылааҕынан буолла, «Тыксааҥҥа» - Осипова Владимира Владимировна бастаата, кини төрдүс кылаас хамаандатыттан.

Хамаанданан бука бары таабырын таайсан күрэстэстилэр, быраабыла быһыытынан таабырыны 15 сөкүүндэ иһигэр таайыахтаахтар, бу көрүҥҥэ төрдүс кылаастар хамаандата тэҥнээхтэрин булбатылар.

Бу курдук күрэх тэрээһиннээхтик үрдүк таһымҥа барда, кыттааччылар астынан, сынньанан бэлэх хас биирдии кылаас төрөппүттэрин ааттыттан бэлэх тутан, грамота ылан  үөрэн-көтөн тарҕастылар.

Норуот төрүт оонньууларын салгыы сайыннаран, киэҥник тарҕатан истэхпитинэ, саҥалыы  көрүүлээх көлүөнэ, норуотун үгэһин өрө тутар саха ыччата үүнэн-сайдан тахсыаҕар эрэнэбит. Түмүккэ төрөппүттэр астыммыттарын, оскуола күрэҕи интириэһинэйдик тэрийэн ыыппытын бэлиэтээтилэр. Элбэх о5олоох Осиповтар дьиэ кэргэттэрэ оскуола5а анаан бэйэлэрэ оҥорбут остуол оонньуурун бэлэх ууннулар.

 

Тутум эргиирэ

Мүһэ былдьаһыыта

Ойбонтон уулааһына

Өһөс торбос

Саһаан

Тыксаан

Таабырын

Очколара

Миэстэтэ

1 кылаастар

1

1

2

3

1

3

2

13

I

2 кылаастар

3

4

3

1

3

4

1

19

III

3 кылаастар

4

2

4

4

4

2

3

23

IV

4 кылаастар

2

3

1

2

2

1

4

15

II

Просмотров: 34 | Добавил: Anatoly | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Copyright MyCorp © 2021
ОБЪЯВЛЕНИЯ
ДИСТАНЦИОННОЕ ОБУЧ
ОРГАНИЗАЦИЯ ПИТАНИ
ГОРЯЧАЯ ЛИНИЯ
ГОРЯЧАЯ ЛИНИЯ
ТЕЛ. ДОВЕРИЯ ГИА
125-летие И.Е. Вин
150 лет системы об
75 лет Победы
100 летие ДО РС Я
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0
Поиск
Форма входа